အာရက္ခနိုင်ငံအတွက် AA နဲ့ SAC ဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်လာနိုင်သလား

အာရက္ခနိုင်ငံအတွက် AA နဲ့ SAC ဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်လာနိုင်သလား ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ၏အမျိုးသားရေး ရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၊ (၁၃) ရက်နေ့မှစတင်ပြီး ရခိုင်ပြည်ရှိမြို့များကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန်အတွက် စစ်ရေးနည်းဗျူဟာ အရ အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ တပ်ရင်းစခန်းများကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA မှစတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲ များအရှိန်အဟုန်ပြင်းထန်စွာဖြင့် ရခိုင်အမျိုးသားရေးအိမ်မက်ဟာ တဖန်ပြန်လည်နိုးထ လာခဲ့ပါတယ်။ ရခိုင်မှာ မြို့ (၁၇) မြို့ရှိပြီး လက်ရှိအချိန်မှာ ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှမြို့(၈) မြို့ကို သိမ်းပိုက်ထားပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုထဲက ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်များကိုနိုင်ငံရေးအရ တောင်းဆိုတာထက် ရခိုင်မြေပြင်ကို ခြေချသည့်အချိန်မှစ၍စစ်ရေးနည်းလမ်းဖြင့် တိုက်ပွဲပေါင်းများစွာဆင်နွှဲခဲ့ပါတယ်။ဒါပေ မယ့် AA နှင့် စကစ တို့ဟာ ၂၀၂၀ နှစ်မကုန်ခင်မှာ အပစ်ရပ်ခဲ့တာရှိသော်လည်း စစ်ကောင်စီမှ ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းလိုက်ခြင်းကြောင့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနှင့်အတူ ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ နိုင်ငံရေယူဆ ချက်ထက် စစ်ရေးနည်းလမ်းဖြင့် တိုက်ယူမှရမယ်ဆိုတဲ့ သဘောထားအမြင်ရှိလာတာကြောင့် မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲအထိပုံ‌ဖော်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။(၁၀၂၇) ရှမ်းမြောက်စစ်ဆင်ရေးနှင့်အတူ ရခိုင်မှ AA ၏ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်များအထိနာနေပြီး ကြည် ၊ရေ၊လေ တိုက်ခိုက်မှုကြားမှ တမြို့ပြီးတမြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်တာ ဟာလည်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်အဖို့ တိုက်ခိုက်ရေးအင်အားကို လိုသလိုစီမံခန့်ခွဲ နိုင်တာကြောင့်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ် အာဏာမသိမ်းမှီကာလ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA အပါအဝင် မြောက်ပိုင်း (၃) ကို ချန်လှပ်ထားခဲ့သော်လည်း ယခုချိန် မြောက်ပိုင်း (၃) ဖွဲ့နှင့်အတူ ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ မဟာဗျူဟာအောက်မှာ စစ်ကောင်စီအလူးအလိမ့်ဖြင့် အထိနာနေပြီး ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတခုလုံးကိုပါ လက်လွှတ်ရမည့်အခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်‌နေပါတယ်။ဒီလို မြေပြင်အနေအထားမှာ အသာစီးဖြစ်နေတဲ့ AA ကို နိုင်ငံရေးအရ စားပွဲဝိုင်းသို့ စစ်ကောင်စီမှ အပေးအယူတခုခုဖြင့် ဆွေးနွေးရန်ကမ်းလှမ်းလာနိုင်မလား ဆိုတာကို သုံးသပ်မိပါမယ်။ ရခိုင်‌‌မြောက်ပိုင်းသိမ်းပိုက်နိုင်ရေး ရခိုင်ပြည်တွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်မှ ရပ်တည်ရေးအတွက် အနောက်ပိုင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ထားရှိပြီး၊ ၎င်းဌာနချုပ်အောက်တွင် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကွဲဌာနချုပ် စကခ (၅) (တောင်ကုတ်) ၊ စကခ (၉) ( ကျောက်တော်) နှင့် စကခ (၁၅)( ဘူးသီးတောင်) ၊ စစ်တွေတွင် ဒကစ တခုနှင့် နယ်ခြားစောင့်ရဲ တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး စကခ တခုလက်အောက်တွင် တပ်ရင်း ၁၀ ရင်းနှင့် မြို့တမြို့တွင် ရဲစခန်းတခုစီ ရှိပါတယ်။ဖွဲ့စည်းပုံအရ တပ်ရင်း (၃) ရင်းကို ဗျူဟာ ၁ ခုစီရှိပါတယ်။ တပ်ရင်း (၁၀) ရင်းဆိုရင် ဗျူဟာ (၃) ခုရှိပါမယ်။သို့သော် လက်တွေ့မှာ တကယ်ရှိချင်မှ ရှိပါမယ် ထင်တားတာထက်လည်း ပိုနိုင်ပါတယ်။ မြို့တမြို့မှာဆိုရင်ဖြင့် စစ်ကောင်စီ တပ်ရင်း (၃) ရင်း သို့မဟုတ် (၄) ရင်းလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။ ၂၀၂၃ ၊ နိုဝင်ဘာ ၊ (၁၃) ရက်နေ့မှစတင်ကာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA မှ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို စတင်ထိုး စစ်ဆင်ရာတွင် ကုလားတန်မြစ်ကြောင်းတလျောက်ရှိ စခန်း၊ဗျူဟာ များကိုထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ပလက်ဝရှိ စစ်ကောင်စီ၏အခြေချဗျူဟာကုန်းကြီးများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ရက်ပေါင်း (၂၀) ကျော်ကြာ မြှင့်သည့် အချိန်တွင် နာ‌မေကြီးထရွင်အိုင်ဗျူဟာနှင့် နှုံးဘူးဗျုဟာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ပလက်ဝမြို့ကို (၁) လ ကျော်ကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၊ဇန်နဝါရီ၊ (၁၄) ရက်နေ့တွင်အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ထူးခြားချက် တခုအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နှင့်ချင်းပြည် ကြားက ရက္ခိုင့်တပ်တော်ရဲ့ စစ်ရေးပစ်မှတ်ဧရိယာတခုဖြစ်သည့် ပလက်ဝမှာ မွန်းပြည် ၊ ရေးအခြေစိုက်တဲ့ စကခ (၁၉) နှင့်အတူ တိုက်ခိုက်ရေးတွက် တပ်မ (၁၁) ၊ (၅၅) ဒေသ တပ်ရင်းစခန်းများကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ပလက်ဝဟာ တချိန်ကရခိုင်နယ်နိမိတ် ဖြစ်သော်ငြားလည်း ယခုလိုသိမ်းပိုက်ရခြင်းရည်ရွယ်ချက်မှာ မြန်မာအစိုးရနှင့် အိန္ဒိယ အစိုးရတို့ကြား ချုပ်ဆိုထားသည့် ကုလားတန်စီမံကိန်းကြောင့် စီးပွားရေးအရ သိမ်းပိုက်ရခြင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ ပလက်ဝဟာ စီးပွားရေးအရအရေးမပါဘူးဆိုရင် AA ကသိမ်းပိုက်ရန်အစီစဉ်မရှိ လောက်ဟုသုံးသပ်မိပါတယ်။ နောက်ထပ် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ ၊ (၂၀) ရက်နေ့မှာ ပေါက်တောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။ဆက်ပြီး တော့ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်းမှာပဲ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA မှ မင်းပြား ၊ ကျောက်တော် ၊ မြောက်ဦး မြို့တို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် မြေပုံမြို့တွင် သေနတ်ဖောက်စရာမလိုပဲ AA မှဆတ်လက်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ ပါတယ်။ ကျောက်တော်မှာရှိတဲ့ အနောက်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ စကခ (၉) တခုလုံးကို AA မှ သိမ်းယူနိုင် ခဲ့ပါတယ်။နောက်ထပ် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ကိုလည်း မတ်လ (၄) နေ့မှာအပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ ပါတယ်။AA ၏စစ်ရေးရည်မှန်းချက်များ ပထမဆုံးအဆင့်မှာ မြောက်ပိုင်းဖြစ်နိုင်ပြီး ဒုတိယအဆင့်မှာ တောင်ပိုင်းဖြစ် နိုင်သည်။မြောက်ပိုင်းကို သိမ်းယူမယ်ဆိုရင် စစ်တွေကိုချန်လှန့် ထားလို့တော့မရပါဘူး။ သို့သော် စစ်တွေကိုမသိမ်းပဲ လူအင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် AA ဟာ ရမ်းဗြဲကိုအရင် သိမ်းလိုက်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် စစ်တွေကိုအရင်မသိမ်းတာလည်းဆိုတာကို သုံးသပ်ပါမယ်။ပထမအချက်က ပုဏ္ဏားကျွန်းကို AA ကသိမ်း လိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ စစ်ကောင်စီက ဘာလုပ်လည်းဆိုရင် ပထမဦးဆုံး မင်းချောင်းတံတားကို ဖျတ်စီးလိုက်ပါ တယ်။တံတားဖျတ်လိုက်ခြင်းဟာ AA အတွက် အဓိကမကျပါဘူး။ AA က စစ်တွေကို ဘယ်နေရာ ကပဲဝင်ဝင်ရပါတယ်။နောက်ထပ်လည်း စစ်ကောင်စီက တံတားတွေကို ဖျတ်စီးနိုင်ခြေရှိပါတယ်။‌ ဒုတိယ အချက်က စာမေးပွဲ‌‌ဖြေဆိုချိန်တွင်းရယ်ဖြစ်တာ‌ကြောင့် စစ်တွေကိုခေတ္တ ရပ်ထားတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဘာ‌ကြောင့်လည်းဆိုရင် AA ကစစ်တွေကို ဒီလိုချိန်သိမ်းလိုက်မယ်ဆိုရင် စစ်တွေဟာစစ်မြေပြင် ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ဆိုတော့ ဒီစစ်ပွဲကြားထဲမှာ စာမေးပွဲဖြေဆိုနေတဲ့ ကျောင်းသား/ သူ တွေဟာ မြေစာပင်ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။AA က နည်းနည်းလေးလှုပ်လိုက်တာနဲ့ စစ်တွေမှာရှိတဲ့ Navy ကနေ စစ်တွေမြို့မဈေးကို လက်နတ်ကြီးနဲ့ လူစည်ကားတဲ့အချိန်မှာ ရည်ရွယ်ပြီးပစ်လိုက်ပါတယ်။ ရခိုင်က မြို့မဈေး တော်တော်များများကို လည်းစစ်ကောင်စီရဲ့ လေကြောင်းက ရည်ရွယ်ချက် ရှိရှိနဲ့ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက် ခဲ့ပါတယ်။ဒါဟာ စကစ က War Crime ကို ပြေင်ပြောင်တင်းတင်းကျူးလွန်တာပါ။တတိယ အချက်ကတော့ စစ်တွေကို မတိုက်ပဲ ပုဏ္ဏားကျွန်းသိမ်းပိုက်ပြီး ရသေ့တောင်ကိုပါ သိမ်းလိုက်မယ်ဆိုရင် စစါတွေ ‌ဒကစ အတွက် ထွက်ပေါက်မရှိတော့ပဲ စစ်တွေကို ပိတ်ဆို့ပြီး ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်မယ့်အနေအထား လည်းဖြစ်ပါ တယ်။ နောက်ဆုံးတချက်အနေနဲ့ကတော့ စစ်တွေမှာ ရှိတဲ့ ဒကစ ၊ ရဲ ၊ Navy တပ်တွေဟာ စစ်တွေကို အသေခံပြီးခုခံမယ့်သဘောရှိသလို သူတို့၏ လုပ်ရိုးထုံးစံအတိုင်း မစားရတဲ့အမဲသဲနဲ့ပတ်မှာ ဧကန်မုချမလွဲ ပါဘူး။စစ်တွေတမြို့လုံးကို ဖျတ်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။ဘာကြောင့်ဒီလိုသုံးသပ်ရလဲဆိုရင် ရခိုင်နဲ့ ပလက်ဝ မှာ တိုက်ခဲ့ရတဲ့ စကခ ၊ တပ်ရင်း ၊ စခန်းတွေဟာ လက်နတ်ချတာထက် အသေခံပြီးနောက်ဆုံးချိန်ထိ တိုက်တာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ရှမ်းမြောက်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် (ဒကစ) အဆင့်ထိ လက်နတ်ချပေမယ့် ရခိုင်မှာ အောက်‌ခြေရဲဘော်ထိ အသေခံတိုက်တာ များပါတယ်။ ကျောက်တော်က (၅၃၉) တပ်ရင်းတခုတော့ လက်နတ် ချတာရှိပါတယ်။ဆိုတော့ မြေထက် ရေများတဲ့ရခိုင်‌ဒေသမှာ စစ်တွေကိုဘယ်လိုပဲ ကြည်း ၊ရေ၊ လေ ခုခံပါစေ‌ကြံကြံမခံနိုင်ပါဘူး။ဘာကြောင့်လည်း ဆိုရင် AA က မြောက်ပိုင်းတခွင်လုံးကို သိမ်းပိုက်မှာ မို့လို့ပါ။ AA ရဲ့ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေး ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA က စစ်ရေးအရရန်သူကို အသာစီးရနိုင်ဖို့အတွက် မဟာမိတ်အခန်းကဏ္ဍတရပ် ကိုလည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခဲ့ပါတယ်။စစ်ပွဲအတွင်း တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်လိုအပ်တဲ့ အထောက်အပံ့ဖြစ် တဲ့ စစ်သည် ၊ လက်နတ် ၊ စားနပ်ရိက္ခာတွေကို မဟာမိတ်တွေဆီက အကောင်းဆုံးရရှိခဲ့ ပါတယ်။စစ်ရေး နိုင်ငံရေးအတွက် မဟာမိတ်အဖြစ် TNLA ၊ MNDAA ၊ KIA ၊ UWSA ၊ KNU နှင့် NUG တို့နှင့်လည်း အချိတ်အဆတ်ကောင်းဖြင့် လုပ်ဆေင်နေတဲ့အပြင် နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ လက်နတ်ကိုင် အဖွဲ့တွေကိုလည်း AA က ကူညီပေးတာတွေလည်းရှိပါတယ်။AA ရဲ့ စစ်ရေးအရ ရန်သူကို အင်အားအသာစီး ရနိုင်မှုတို့ဟာ AA ရဲ ဖြန့်ကျန့်ထားနိုင်တဲ့ အင်အား ကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပါတယ်။AA ရဲ့ မဟာမိတ် တည်ဆောက်မှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံမှာ တည်ရှိနေပါတယ် ရှမ်းမြောက်တခွင် ၊ ကရင် ၊ ကချင် ၊ စစ်ကိုင်း ၊ ချင်းတဲ့နေရာတွေမှာ အများဆုံးတွေ့ရပါတယ်။စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် (၁၀၂၇) စစ်ဆင်းရေးနှင့် တကွ စစ်မျက်နှာများစွာကို အဘက်ဘက်မှဖွင့်နိုင်ပြီး စကစမှအုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှု ကောင်းမွန်စွာ မလည်ပတ်နိုင်ပဲ ရခိုင်ဘက်တွင်လည်း အထိနာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ မဟာမိတ်ကို အကောင်းဆုံး တည်ဆောက်နိုင်တာမို့ ရခိုင်စစ်ပွဲမှာ AA အတွက် လက်နတ် ၊ ငွေ ၊ စားနပ်ရိက္ခာတွေ အဓိကရရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို မဟာမိတ်ရှိခြင်း ဟာလည်း ရန်သူကို ချေမှုန်းမယ့် AA အတွက် ခြေတလှမ်းပိုသာနိုင်ပါတယ်။ ပြည်သူ့နှင့် AA တသားတည်း ရက္ခိုင်တပ်တော် AA ဟာကျောက်ဖြူညီလာခံအပြီးမှာ ပြည်သူကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်စည်းရုံးလာပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် ရက္ခိတလမ်းစဥ်ဆိုပြီးတော့ မြေပြင်နဲ့သတင်းတွေအဆုံး ရခိုင်ပြည်သူကိုလှုပ်နှိုး ခဲ့ပါတယ်။ ရက္ခိတလမ်းစဥ်အောက်မှာ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပမှာရှိတဲ့ ရခိုင်လူငယ်အများစုဟာ စုစည်းလာကြပါတယ်။ ထိုင်း ၊ မလေးရှား ၊ တရုတ် စတဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံရောက်ရှိနေတဲ့ ရခိုင် လူငယ်တွေဟာ AA ရဲ့ ရက္ခိတလမ်းစဥ် အောက်မှာ နိုင်ရာတာဝန်ကိုထမ်းဆောင်ကြပါတယ်။ဒီလိုရက္ခိတလမ်းစဥ် ဖြင့်ချီတက်လာနေဆဲမှာပဲ နောက် ထပ် မက်လုံးတခုကို AA က ပြည်သူတွေကိုပေးပါတယ်။အဲ့တာကတော့ ရက္ခိတအိမ်မက်( Arakan Dream) ၂၀၂၀ ပါပဲ။ရခိုင်ပြည်သူတွေကို လွတ်လတ်တဲ့အာရက္ခနိုင်ငံတည်ဆောက်နိုင်ဖို့တွက် Arakan Dream ကို ပြည်သူတွေယုံကြည်ခဲ့ကြပါတယ်။နောက်ဆုံး ပြည်ထောင်စုထဲကမဟုတ်တဲ့ အာရက္ခနိုင်ငံတခုပေါ့လေ။ ဆိုတော့ ဒီလို AA ရဲ့နှိုးဆွမှုတွေက ရခိုင်ပြည်သူတွေထဲက လူငယ်တွေစိတ်ဓာတ်တက်ကြွလာပြီး လက်နတ်ကိုင်လမ်းစဉ်ကိုရွေးချယ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ရခိုင်မှာ AA နဲ့ စစ်ကောင်စီတို့၏ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ ကြည်း ၊ ရေ ၊ လေ ခုခံကာကွယ်နေသည့်ကြား မှ AA ဟာ တမြို့ပြီးတမြို့သိမ်းပိုက်လာပါတယ်။ဆိုတော့ ဘာကြောင့်ဒီလို သိမ်းပိုက်နိုင်တာလည်း သုံးသပ်ရလျင် စစ်ကောင်စီကို ရခိုင်ပြည်သူတွေအလိုမရှိတော့ဘူး ရခိုင်တွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုအောက်က အသစ်အဆန်းတခုကို ရခိုင်ပြည်သူတွေလိုချင်လာကြတယ်။ ဒါဟာ သွေးကပြောလာတဲ့ စကားတွေလို့ဆိုရမလားပဲ။စစ်ပွဲတပွဲမှာ ပြည်သူကရပ်တည်တဲ့အဖွဲ့သာ လျင်နိုင်စမြဲပါ ကမ္ဘာမှာ ဥပမာတွေလည်းရှိပါတယ်။အမေရိကန်ဟာ ဗီယနမ်းကို ဘာကြောင့်စစ်မနိုင်ခဲ့တာလည်း ဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ရင်သိနိုင်ပါတယ်။ပြည်သူဟာ AA နဲ့ တသားတည်း ရပ်တည်တာကြောင့် စစ်မြေပြင်မှာ သတင်းလက်ဦးရယူနိုင်ပြီး ရန်သူကို အပြီးသတ်ချေမှုန်းကာ တမြို့ပြီးတမြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်တာဟာလည်း AA ရဲ့ အောင်မြင်မှုထဲက တခုလို့ပြောရမှာပါ။ ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ နိုင်ငံရေးအသွားအလာ ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA ဟာ ‌အကယ်၍ မြောက်ပိုင်းတခွင်သိမ်းပိုင်နိုင်ပြီးဆိုရင် စကစနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ စကားပြောလာနိုင်လားပေါ့လေ AA က ဖြစ်စေ စကစ ဖြစ်စေ တိုက်ရိုက်မလုပ်ရင်တောင်မှ တရုတ်ကြားခံ မှုဖြင့် ဆွေးနွေးမှုကို လုပ်လာနိုင်ပါတယ်။ဘာကြောင့်လည်းဆိုရင် ရခိုင်တောင်ပိုင်းဖြစ်တဲ့ ရမ်းဗြဲမြို့ကို သိမ်းထားတာဟာ စကစအတွက် ရခိုင်တောင်ပိုင်းကို သတိကြီးကြီးပေးထားတာပါ။ဆိုတော့ ကျောက်ဖြူလို ဒေါ်လာ ဘီလီယံချီတဲ့ စီးပွားရေဂွင်ကြီးကို စကစက လွယ်လွင့်တကူပေးမှာမဟုတ်ဘူး။တဘက်က ရခိုင် မြောက်ပိုင်းတခုလုံးကျသွားရင် တောင်ပိုင်းအတွက် စကစက ဆွေးနွေးရေးလမ်းကြောင်းကို သွားနိုင်ပါ တယ်။ အဲ့တော့ ပြည်ထောင်စုထဲက ခွဲမထွက်ပဲ ကွန်ဖက်ဒရိတ်ထက်မနိမ့်တဲ့ အဆင့်အောက်က ဝ ပုံစံကဲ့သို့ အာရက္ခနိုင်ငံ တည်ဆောက်မယ်ဆိုတာ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းတခု လည်းဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဆိုတော့ပြန်ပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်မယ် ဆိုရင် ရခိုင်‌မြေပေါ်သို့ခြေချလာတဲ့အချိန် AA ရဲ့အစပိုင်းမှာတော့ နိုင်ငံရေးဆိုတာထက် စစ်ရေးကိုပိုပြီး တော့ပြင်ဆင်ခဲ့ တာတွေ့ရပါတယ်။ဒီလိုစစ်ရေးပြင်ဆင်တဲ့အပိုင်းမှာ ရခိုင်လူထုကိုအဓိက ပစ်မှတ်ထားပြီး စစ်အင်အားတည်ဆောက်နိုင်ဖို့အတွက် ကျောက်ဖြူညီလာခံမှ ဆင်းသက်လာတဲ့ ရက္ခိတလမ်းစဉ် ကိုင်စွဲပြီးတော့သွားတာကို တွေရတယ်ပေါ့လေ။ရက္ခိတလမ်းစဉ်ဆိုတာ ရခိုင်တမျိုးသား လုံး လွတ်‌မြောက်နိုင်တဲ့ သီးခြားရပ်တည်နိုင်မယ့် အိမ်မက်အဖြစ်ထင်မြင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရက္ခိတလမ်းစဉ် မှာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း သို့မဟုတ် ဖက်ဒရေး ရှင်းပုံစံကို သွားတာမတွေ့ရပါဘူး။နောက်တချက် တဆင့်တက်လာတာက တော့ ၂၀၂၀ လောက်မှာ ရက္ခိတအိမ်မက် ( Arakan Dream) ပေါ့လေ။ ရခိုင်ပြည်သူလူထုကလည်း ရက္ခိတအိမ်မက်ဟာ ရခိုင်တို့၏အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး လမ်းကြောင်းတခု အဖြစ်ရှုမြင်ခဲ့ကြပါတယ်။အတိတ်ရဲ့ သမိုင်းကို ပြန်လည်ပုံဖော်နိုင်မယ့် အခင်းအကျင်းပုံစံတခုနဲ့ AA ရဲ့နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းဟာ ပြည်သူလူထုနဲ့ တသားတည်းဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။သို့သော်လည်း ၂၀၂၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာ AA ရဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက် ပြောင်းလာပုံဟာ မသိမသာနဲ့ ပေါ်လွင်လာတာကို တွေ့ရ ပါတယ်။အဲ့တာကပြည်ထောင်စုက ခွဲမထွက်ဘူးဆိုတာပါပဲ။ULA /AA ဟာ ပြည်ထောင်စုက ခွဲထွက်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ULA ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်နိုင် ကိုယ်တိုင်ပြောလာသလို စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ AA ရဲ့သတင်းစာရှင်းလင်း ပွဲမှာလည်း ဦးခိုင်သုခ ထပ်မံပြောကြားပါတယ်။ ရခိုင်တမျိုးသားလုံး လွတ်လပ်ရေးထက် ‌စစ်တပ်ဖိနှိပ်မှု အောက်က အလွှာအသီးသီးကို နိုင်းငံရေးတန်းတူမှုကိုရစေချင်တယ်ဆိုတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်ရဲ့ BBC Interview မှာဖော်ပြထားခြင်းကို ကြည့်ချင်းအားဖြင့် AA ရဲ့နိုင်‌ငံရေး မျှော်မှန်းချက်တွေ ပြောင်းလဲလာမှုဟာ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအလိုက်ရဲ့ ပြောင်းလဲလာမှုတခုလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဆိုတော့ AA လိုချင်တဲ့ ကွန်ဖက်ဒရိတ်ထက်မနိမ့်တဲ့ အဆင့်ဟာ UWSA ကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်စစ်တပ်၊အစိုးရဖွဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုထဲမှာ အတူတူဆတ်နေသွားမယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။တဖက်ကတရုတ်နိုင်ငံနဲ့မြန်မာနယ်စပ်ကြားမှာ တည်ရှိနေတဲ့ UWSA ရဲ့ နိုင်ငံရေးတောင်းဆိုချက်ဟာ ဝ ပြည်နယ်ရရှိရေးဆိုတာထက် မပိုဘူးဆိုတာ အရင်တည်းက UWSA ရဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေကိုကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။သို့သော် AA ကတော့ပြည်နယ်အဆင့်ကို တော့ပြည်ထောင်စုက တောင်းဆိုမှာမဟုတ်ပါဘူး။နောက်တဖက်က ခွဲထွက်မယ်ဆိုရင်လည်း နိုင်ငံတကာနဲ့ အိမ်းနီးချင်း နိုင်ငံ တွေက ကြားချင်ကြမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဘင်္ဂလားဒေရှ့် သတင်းတခုနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင် ကပြောထားတာရှိပါတယ်။နိုင်ငံတနိုင်ငံအဖြစ် တည်ဆောက်မယ်ဆိုရင် တရုတ်နိုင်ငံ တခုထောက်ခံချက် နဲ့မရနိုင်သလို ကမ္ဘာကုလသမဂ္ဂရဲ့ အသိအမှတ်ပြုဖို့လည်းလိုအပ်ပါတယ်။ နောက်တချက်ကဘာလဲဆိုရင် ‌မြောက်ပိုင်း (၃) ဖွဲ့ နဲ့စစ်ကောင်စီတို့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲလိုက်ခြင်းပါပဲ။ သို့သော် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ AA ရဲ့ ဒုဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညိုထွန်းအောင်က အပစ်ရပ်ခြင်းဟာ ရှမ်းမြောက်ပဲဖြစ်တယ် ရခိုင်မပါဘူးပေါ့ ၊ ပြီးတော့ တဖွဲ့ချင်းစီအနေဖြင့်လည်း ဆွေး‌နွေးရမယ် ဆိုတဲ့အချက်တွေပါလို့ ပြောသွားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ဆိုတော့ ပြည်ထောင်စုက ခွဲမထွက်ဘူးဆိုရင်တော့ သေချာပေါက်တော့ စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆွေးနွေးရပါမယ်။အကယ်၍ အထက်မှာပြောသလိုပဲ ရက္ခိတလမ်းစဉ် တိုင်းသာသွားမယ် ဆိုရင် ဘာမှတော့ ဆွေးနွေးစရာရှိမှာမဟုတ်ဘူး ဆိုတာကို သုံးသပ်တင်ပြလိုက်ပါတယ်။