မျောက်ကျောက်ရောဂါကူးစက်မှု အရှေ့တောင်အာရှအထိပြန့်နှံ့လာ

 

အာဖရိကတိုက်ရှိ ကွန်ဂိုနိုင်ငံတွင် M Pox ရောဂါ စတင်ဖြစ် ပွားခဲ့ပြီးနောက် အာဖရိကတိုက်ရှိ အခြားသော နိုင်ငံများ ဘူရွန်ဒီ၊ ကင်ညာ၊ ရဝမ်ဒါနှင့် ယူဂန်ဒါ စသည့်နိုင်ငံအများစုတွင်လည်း ကူးစက်ပျံ့နှံ့ လာကာ ယခုဆိုရင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံထဲအထိ ကူးစက်ပျံ့နှံ့လာသည်ကို တွေ့မြင်ရပါသည်။ နောက်ဆုံး ဖြစ်ပွားနေသည့် မျောက်ကျောက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကို နိုင်ငံတကာ၏ စိုးရိမ်စရာအဖြစ် "ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေ" အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO)  မှ သြဂတ်(စ်) လ (၁၄) ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါသည်။

မျောက်ကျောက်ရောဂါတွင် အမျိုးအစားအဖြစ် Clade 1 နှင့် Clade 2 ဟု နှစ်မျိုးရှိပြီး အသက်ရူလမ်းကြောင်းမှ တဆင့်ကူးစက်နိုင်သလို၊ လိင် မှတဆင့်လည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ Mpox ရောဂါသည် ကူးစက်နှုန်းမြင့်တက်လျက် ရှိပြီး သေဆုံးသွားသည်အထိရှိသည်ဟု WHO ၏ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရှိရပါသည်။

Mpox ရောဂါကူးစက်ခံရသူများသည် အရေပြားတွင် အနီကွက်များ တဖြေးဖြေးထွက်လာပြီး ခန္ဓာကိုယ်တခုလုံး ပြန့်နှံ့သွားခြင်း၊ ကြွက်သားများနာခြင်း၊ ငှက်ဖျားကဲ့သို့ အဖျားတက်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် ပြည်တည်နာကဲ့သို့ အနာများဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါကူးစက်ခြင်းမရှိသူများသည် လက်ဆေးခြင်း၊ Mask တပ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သင့်ပြီး ကူးစက်ခံရသူများနှင့်လည်း တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းများကိုလည်း ရှောင်ရှားရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ကမ္ဘာကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ ၁၁၆ နိုင်ငံ တွင် မျောက်ကျောက်ရောဂါ ဖြစ်ခဲ့သူ လူနာ ၉၉၀၀၀ ဦးရှိခဲ့ပြီး သေဆုံးသွားခဲ့သူ ၂၀၈ ဦးရှိကြောင်းလည်း သိရှိရပါ သည်။

ယခုအရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် မျောက်ကျောက်ရောဂါ ကူးစက်လာနေပြီး အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် ၈၈ ဦး၊ ဗီယက်နမ်တွင် ၄၆ ဦး၊ စင်္ကာပူတွင် ၁၀ ဦး၊ ဖိလစ်ပိုင်တွင် ၁ ဦးနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဩဂတ်(စ်)လ (၁၉) ရက်နေ့ နောက်ဆုံးရ လူနာ ၁၀၀ ဦးထိရှိကြောင်း ထိုင်းသတင်းဌာနများ၏ ဖော်ပြချက်အရ တွေ့ရပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်း မျောက်ကျောက်ရောဂါ ကူးစက်သည့် လူနာမရှိသေးကြောင်း စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားပါသည်။

မျောက်ကျောက်ရောဂါသည် နိုင်ငံတကာစိုးရိမ်မှုအဆင့်ထိ သတ်မှတ်ထားပြီး ကူးစက်မှုနှုန်းမှာ ကိုဗစ်(၁၉) ပုံစံဖြင့် ကဲ့သို့ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ယခုချိန် မျောက်ကျောက်ရောဂါ ကူးစက်မှုနိုင်ငံပေါင်း (၂၀) ကျော်ထိ ကူးစက်နေပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားမှု (၁၇,၀၀၀) ကျော်ရှိကာ သေဆုံးသူ (၅၇၁) ဦးထိရှိလာနေကြောင်း နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနများ၏ ဖော်ပြချက်များအရသိရသည်။

ချင်းပြည်တင်းမာမှု တစေ့တကြောင်း

 

ဒီတခေါက် ချင်းပြည်ဖက်က အခြေအနေတွေက စစ်ကောင်စီနဲ့ တင်းမာတာထက် ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ကြား တင်းမာမှုက ပိုမြှင့်လာတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တင်းမာ မှုရှိတယ် ဆိုတာကလည်း နိုင်ငံရေးအရ မီဒီယာတိုက်ခိုက်မှုထက် သိပ်မပိုတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ချင်းပြည် ကောင်စီ(CC) အနေနဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) က ချင်းပြည်မှာ လက်မခံဘူးဆိုရင် ပလက်ဝကို စတင်ပြီး တိုက်ခိုက်အချိန်ကတည်း ထိထိရောက်ရောက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်ခဲ့သင့်တယ်။ ဒါပေမယ့် ချင်းပြည် ကောင်စီ(CC) အနေနဲ့ လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လည်းဆိုတော့ ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) က ပလက်ဝ ဘက်မှာ ဘာသက်ရောက်မှုမရှိလို့ဘဲ။ တနည်းအားဖြင့်ပြောရရင် ပလက်ဝဘက်မှာ ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) ကို ထောက်ခံမှုအားနည်းတဲ့နေရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ချင်းမှာက လူမျိုးများတော့ ပိုက်နက်နယ်မြေတွေက သူနေရာနဲ့ သူ ရှိပါတယ်။ ဆိုတော့ ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) အနေနဲ့ ဘာမှလုပ်လို့ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်အနေနဲ့ ချင်းပြည်နဲ့ပတ်သက်လို့ အရင်တုန်းက ဆောင်းပါးတပုဒ်ရေးဖူးပါတယ်။ အဲ့ထဲမှာပါလည်း အပြည့်အစုံရေးထားပါ တယ်။

ပလက်ဝ ချင်းပြည်ထဲရောက်သွားပုံ

တကယ်တော့ ရခိုင်နယ်မြေတွေ တဖြေးဖြေးဆုံးရှုံးသွားတာ တနည်းအားဖြင့် အလုခံလိုက်တာဟာ ပလက်ဝ တခု တည်းမဟုတ်ပါ။ အခြားနေရာတွေလည်း ပါရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လို့ ကျွန်တော်လေ့လာမိသလောက်တော့ ချပြသွားမှာပါ။ ရခိုင်ပြည်သည် ဗမာပြည်၏ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင်တည်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် မကွေးတိုင်း၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၊ တောင်ဘက်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ မြောက်ဘက်တွင် ချင်းပြည်နယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံတို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ (၁၈၂၄) အင်္ဂလိပ်၊ ဗမာစစ်အပြီးတွင်ချုပ်ဆိုသော ရန္တပိုစာချုပ်အရ ရခိုင်ပြည်၏နယ်နမိတ်မှာ မြောက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝတောင်တန်းဒေသမှ တောင်ပိုင်းနဂရေအငူနှင့် ဟိုင်ကြီးကျွန်းအထိ ကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ရခိုင်ပြည်၏ နယ်နမိတ်အကျယ်အဝန်းသည်မှာလည်း (၂၁၆၉၄ ) စတုရန်း မိုင် ရှိခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ရခိုင်တောင်ပိုင်းဒေသ ကျောက်ချွန်းမြစ်မှ နဂရေအငူအထိ ရှည်လျားသော နယ်မြေများ အား ဗြိတိသျှတို့က အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ပိုမိုလွယ်ကူရေးအတွက် ဒုတိယအင်္ဂလိပ်-ဗမာစစ်အပြီး ခရာဇ်နှစ် (၁၈၅၃) တွင် ပုသိမ်ခရိုင် (ယခုဧရာဝတီ တိုင်း) အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းလိုက်လေသည်။ ထိုကြောင့် ရခိုင်ပြည်၏ နယ်နိမိတ်မှာ (၂၁၆၉၄) စတုရန်းမိုင်မှ (၁၈၉၄၅) စတုရန်းမိုင် ခန့် လျော့ကျသွားလေသည်။

အိန္ဒိယ-ဗမာ ခွဲရေး၊ တွဲရေးပြဿနာအပြီး (၁၉၃၇) တွင် အင်္ဂလိပ်အက်ဥပဒေအရ နတ်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း (၃၇) မိုင်ရှည်လျားသော အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းအား အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်ရေးလက်အောက်သို့ သွတ်သွင်း လိုက်သောကြောင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းအလျားမှာ (၄၈၀) မိုင်မှ (၄၄၃) မိုင်သို့ လျောဆင်းသွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဗမာပြည်လွတ်လပ်ရေးရပြီး (၁၉၅၃) တွင် ယခုပလက်ဝခရိုင်ဟုခေါ်သော ရခိုင်မြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသ ကိုလည်း ချင်းပြည်နယ်ထဲသို့ဆွဲသွင်းခြင်းခံလိုက်ရသည့်အတွက် ယခုလက်ရှိ ဗမာပြည်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ရခိုင်ပြည်နယ်၏နယ်နိမိတ်အကျယ်အဝန်းမှာ (၁၄၂၀၀) စတုရန်းမိုင်မျှသာ ကျန်ရှိတော့ သည်။

ချင်းညီနောင်နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ရဲ့အချိတ်အဆက်

အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ဟာဆိုရင် ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့တွေကို အများကြီးကူညီဖူးပါတယ်။ စစ်သင်တန်း၊ လက်နက်၊ ရိက္ခာ စသည်ဖြင့်ပေါ့လေ။ ဆိုတော့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) အနေနဲ့ ချင်းပြည်သူတွေနဲ့ ချင်းတပ်ဖွဲ့တွေကို အကောင်းဆုံး အိမ်နီးနားချင်းမိတ်ဆွေဖြစ်အောင် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။ ချင်းနဲ့ ရခိုင်က အနီးကပ်ဆုံးသော အိမ်နီးချင်းမိတ်ဆွေတွေဖြစ်တာမို့ ရခိုင်အကြောင်းကိုချင်းသိသလို၊ ချင်းအကြောင်းကို လည်း ရခိုင်တွေသိပါတယ်။ ဆိုတော့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) အနေနဲ့လည်း စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံအနှံ့မှာ ဘုံရန်သူအနေနဲ့ စစ်တိုက်နေရတဲ့အချိန်မှာ ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) ဒီလို အွန်လှိုင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်နေတာ ဟာ ရန်သူအားသာစေတဲ့အချက်တွေဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ကို ချင်းပြည်မှာ ရှိတဲ့ ချင်းပြည်သူနဲ့ ချင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ထောက်ခံမှုအပြည့်အဝရရှိနေတာကို မြင်ရတော့ ချင်းပြည်ကောင်စီ(CC) အနေနဲ့ ULA/AA ကိုဆန့်ကျင်လည်း အကြောင်းထူးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ချင်းညီနောင် (CB) ဟာဆိုရင် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) နဲ့ အကောင်းဆုံးမိတ်ဆွေဖြစ်ချင်နေပေမယ့်လို့ CC ကဟန့်တားမှုတွေ လုပ်ဆောင် နေတာကို ပြည်သူတိုင်းက သိနေပါတယ်။ ချင်းညီနောင် (CB) ဟာဆိုရင် အခုဆိုရင် အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) အကူအညီနဲ့ အများကြီးကို အောင်မြင်တဲ့အနေအထားကိုရောက်နေပါပီ။ အခုဆိုရင် ချင်းညီနောင် (CB) က မြို့ သိမ်းနိုင်တဲ့အဆင့်ထိရောက်သွားပါပြီ။ ချင်းညီနောင် (CB) တိုရဲ့ တိုက်ပွဲဟာဆိုရင် အောင်မြင်မှုတွေရလာပြီး အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) နဲ့အတူတူ အောင်ပွဲခံနေရတာကို မြင်တွေ့ရပါတယ်။ ဒါတွေက ချင်းညီနောင် (CB)နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) တို့ကြားက တကယ်ကိုကောင်းမွန်တဲ့ ချိတ်ဆက်မှုတွေလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

 

ချင်းညီနောင် (CB) နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC)

ချင်းညီနောင် (CB) နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) တို့ကြားက ဆက်ဆံရေးဟာဆိုလို့ရှိရင် တင်းမာတဲ့အနေအထားမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) အနေနဲ့ ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့ကို တိုက်ခိုက်နိုင်တဲ့အနေအထား မတွေ့ရပါဘူး။ ဒါကြောင့် သိပ်စိုးရိမ်စရာတော့မရှိပါဘူး။ တဖက်မှာ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) နောက်ခံရှိတာမို့ CC အဖွဲ့က မလုပ်နိုင်ပါဘူး။  ချင်းညီနောင် (CB) နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ (CC) တို့ဘာကြောင့် တင်းမာတဲ့အနေအထား မှာရှိနေလည်းဆိုရင် CB ဘက်ကတော့ တရားဝင်ပြောကြားထားတာတွေရှိပါတယ် ချင်းပြည်မှာ CB အနေနဲ့ CC ကို အကူအညီတွေတောင်းခဲ့ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် CC ကိုချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ CNF/CNA ပေါ့လေ။ CNF/CNA ဟာဆိုရင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နဲ့ အစောဆုံး မဟာမိတ်လုပ်ထားတဲ့အဖွဲ့လည်းဖြစ်သလို့ CNF/CNA က အကြီးအကဲတဦးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာဆလိုင်း လျန်မှုန်းဆိုလို့ရှိရင်လည်း NUG မှာ ဝန်ကြီးတဦးလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒေါက်တာဆလိုင်း လျင်မှုန်းက ဖက်ဒရယ်ဝန်ကြီးဆိုတော့ ချင်းပြည်နဲ့ NUG တို့ရဲ့ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံဟာ ပုံစံတွေတူရင်လည်းတူနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ချင်းပြည်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက CNF/CNA တို့ရဲ့ တခုတည်းသော ချုပ်ကိုင်မှုနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာကို ချင်းညီနောင် (CB) က သက်သေပြနေသလိုပါပဲ။

စစ်အာဏာရှင်ကို အမြစ်ဖြတ်တိုက်ဖို့အတွက် ချင်းညီနောင်တွေ တဖွဲ့ချင်း CNF/CNA တပ်ဖွဲ့စီမှာ အကူအညီ တောင်းခံခဲ့တာရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အကူအညီမရခဲ့ပါဘူ။ သူတို့ဆီက အကူအညီမရလို့ အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ဆီမှာ အကူအညီတောင်းခံတယ်။ လက်နက်တွေတောင်ရသေးတယ်။ ဒီတော့ တခါတလေ စဉ်စားရတာ တွေက တကယ်ကို ယုတ္တိမဆန်တဲ့ဟာတွေရှိပါတယ်။ ကိုယ့်အချင်းချင်း မိသားစုတွေက မရနိုင်တဲ့ မေတ္တာတွေ အခြားသူတွေဆီကရနိုင်တယ်ဆိုတာကို တော်လှန်ရေးမှာ သက်သေပြပါတယ်။ ULA/AA ရဲ့ အကူအညီနဲ့ CB ဟာ လက်နက်ခဲယမ်း၊ အင်အားအပါအဝင် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအားလုံးကို လုပ်နိုင်တယ်။ မြို့သိမ်းနိုင်တဲ့ အဆင့်ထိကို ရောက်ခဲ့တယ်။ တကယ်လို့သာ ဒီလိုအခွင့်အရေးမျိုးတွေသာ CNF/CNA ရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် CB အနေနဲ့ ရော ချင်းပြည်သူအနေနဲ့ပါ တကယ်ကောင်းတဲ့ ဆက်ဆံရေးမျိုးတွေ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ခဲ့မှာပါ။

ဝ မရှိဘဲ ဝိလုပ်ချင်နေသော CNF/CNA

အထက်မှာ ကျွန်တော် နှိုင်းယှဉ်ပြသွားသလိုပါပဲ CNF/CNA ကသာ အာရက္ခတပ်တော် ULA/AA ကို ချင်းပြည်နယ်ထဲ က မောင်းထုတ်ချင်တယ်ဆိုရင် ချင်းပြည်သူနဲ့ အခြားချင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ထောက်ခံမှုလည်း လိုလိမ့် မယ်။ ဒါပေမယ့် CNF/CNA နဲ့ကိုယ်ချင်းပြည်ထဲက အဖွဲ့အစည်းတွေကို အရင်ဆုံးစည်းလုံးညီညွတ်အောင် လုပ်သင့် ပါတယ်။ ချင်းပြည်သူတွေတောင်မှ ညီညွတ်မှုမရှိဘဲ ULA/AA ကို မောင်းထုတ်နေတာဟာ တကယ်ကို ရယ်စရာ ကောင်းတဲ့ လုပ်ရပ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပလက်ဝဆိုတာလည်း သမိုင်းအရပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် ရခိုင်နယ်မြေပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။ အခုချိန်မှာ အာရက္ခတပ်တော် ULA/AA ဟာ ချင်းပြည်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် စစ်အာဏာရှင်ကို အတူ လက်တွဲပြီးတိုက်ပွဲဝင်ပေးနေသော မိတ်ဆွေကောင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် မိတ်ဆွေကို ရန်သူလို မြင်နေမယ် ဆိုရင် ဒါဟာကောင်းတဲ့လက္ခဏာတွေဖြစ်လာမှာမဟုတ်ပါဘူး။

ချင်းပြည်မှာ ULA/AA က ကူညီပေးနေတာရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လို့ ချင်းညီနောင် CB ကိုရော ULA/AA ကိုပါ ထိုးနှက် မှုပြုလုပ်လာတာ ခပ်စိပ်စိပ်တွေ့လာရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အနည်းငယ်ထိခိုက်မှုကလွဲလို့ ကြီးကြီးမားမား ဖြစ်လာ တာကိုတော့ မတွေ့ရသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အဲ့လို ကြီးကြီးမားမားတွေလည်း ဘယ်သူမှဖြစ်ချင်ကြမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆိုတော့ ULA/AA အနေနဲ့လည်း နိုင်ငံရေးအရ စိတ်ရှည်ထားပုံရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ချင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် အချင်းချင်း ထိတွေ့မှုကြားမှာ မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်တွေ “ပဲလှော်ကြား ဆားညှပ်” ဆိုသလို ဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဒီလို ပြဿနာတွေကမကြီးထွားလာခင်မှာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြမယ်ဆိုရင် စစ်ကောင်စီကိုတိုက်တဲ့နေရာမှာ ပိုအား ကောင်းလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရန်သူအကြိုက်လုပ်ပေးနေတဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်နေရင်တော့ နောက်ဆတ်တွဲ ထိတွေ့မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာကို မျှဝေလိုက်ပါတယ်။

 

ဧရာဝတီကို အမျိုးသားများပြည်နယ် အဖြစ် (FCDCC) မူအရ ဖွဲ့စည်းမည်

 

နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းချို့နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် အမျိုးသားများပြည်နယ်ကောင်စီ (IDNSC) ကို ဇူလိုင် (၁၄) ရက် အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက် အရ ဖွဲ့စည်းကြောင်းကို ယနေ့ ဩဂတ်စ်၊ (၁) ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ IDNSC ဧရာဝတီနိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့တရပ်တွင် ကရင်၊ ရခိုင်၊ ဗမာ လူမျိုးတို့ပါဝင်ပြီး ကရင်အမျိုးသားပါတီ၊ လူ့ဘောင်သစ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၊ ရခိုင်ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားတို့ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဧရာဝတီသည် ကရင်၊ ရခိုင်၊ မွန်၊ ဗမာ၊ ချင်း တိုင်းရင်းသားများအတူတကွနေထိုင်သော ဒေသတခုဖြစ်ပြီး မတူညီသော သမိုင်းကြောင်းအစဉ်လာ၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု ဓလေ့ထုံတမ်းတွေနဲ့ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်းလာ ကြောင်းဖော်ပြထားပါတယ်။ ဧရာဝတီကို အကြမ်ဖက်စစ်ကောင်စီများလွှမ်းမိုးအုပ်စိုးမှုအောက် တော်လှန်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ဖက်ဒရယ်အမျိုးသားပြည်နယ် တည်ဆောက်မယ်လို့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ထားပါတယ်။

ဧရာဝတီကို အမျိုးသားပြည်နယ်အဖြစ်တည်ဆောက်သည့်အခါမှာ  ၂၀၀၈ ခုနှစ်လောက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်တွေနဲ့ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားသူတွေ စုပေါင်းရေးဆွဲခဲ့တဲ့ FCDCC ဒုတိယမူကြမ်းပါ အတိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် အမျိုးသားပြည်နယ်အဖြစ် တည်ဆောက်သွားမည်ဟု  ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

IDNSC ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ မဟာလူမျိုးကြီးဝါဒနှင့် စစ်အာဏာရှင် စစ်(၃) စစ်ကို တိုက်ဖျက်မှာဖြစ်ပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီဖြင့် အမျိုးသားများပြည်နယ် တည်ဆောက်ရန်ဖြစ်ကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ထားပါတယ်။

တရုတ်ဩဇာနဲ့ ဝ တို့ခြေလှမ်း ဘယ်ထိဆက်မလဲ

 

စစ်ကောင်စီနဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကြား ရှမ်းမြောက်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းနေချိန် ဝ ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေး ပါတီက ဇူလိုင်၊ ၂၉ ရက်နေ့စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တစောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ ဝ ပြည်အနေနဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံတို့ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကိုရှေ့ထားကြောင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ ဝ အနေနဲ့ မည်သည့်ဘက်မှ မလိုက်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတော် ပြိုကွဲတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း စသည်ဖြင့် ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ ပါရှိတယ်ပေါ့လေ။ ရှမ်းမြောက်မှာ ၁၀၂၇ ဒုတိယပိုင်း ပြန်လည်း စတင်လာချိန် MNDAA ကလားရှိုးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့က လားရှိုးကို ဝင်ရောက်လာပါတယ်။ အဲ့မတိုင်ခင် တန့်ယန်မြို့ကိုလည်း UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်နေရာ ယူတာတွေရှိပါတယ်။ 

 ပထမ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတုန်းက ဟိုပန်းနဲ့ ပင်လုံကို MNDAA နဲ့ပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ကို လွှဲပေးလိုက်ပါတယ်။ အခုလည်း ဒီနည်းလားဆိုတာ မသေးကွဲပါဘူး။ ဒါပေမယ့် သေချာတာတခုကတော့ UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ဟာ ဆိုရင် ရှမ်းမြောက်ကတိုက်ပွဲတွေမှာ အများကြီး ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်တချို့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ FPNCC မှာဆိုလို့ရှိရင်လည်း UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ဟာ ခေါင်းကိုင် ကြီးဖြစ်နေ ပါတယ်။ ဆိုတော့ မြောက်ပိုင်းအဖွဲ့တွေက စစ်အင်အား‌တွေပူး‌ပေါင်းပြီး မြို့တွေကိုသိမ်းတယ် UWSA ဝ က နေရာ လေးအသာယူ လိုက်တယ်။ ဆိုတော့ ဒီကြားထဲမှာ သူတို့ရဲ့ အပေးအယူတခုခုက ဘာလည်းဆိုတာကတော့ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါ တယ်။ MNDAA က တိုက် ပေးတယ် ဝ ကထိုင်ခုံလေးအသာလာချလိုက်တယ်ဆိုတော့ MNDAA မှာလည်း ရည်ရွယ်ချက် တခုတော့ ရှိမှာပါ ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီကင်းစင်သွားရင် နယ်မြေခွဲဝေတဲ့အခါမှာ MNDAA က အခုကတည်းက ဝ ကို လာဘ်ထိုးထားတာလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 

စစ်ကောင်စီက UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ကို တိုက်ပွဲတွေမှာ မကူညီဖို့အကြိမ်ကြိမ်တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စစ်ကောင်စီ ကလည်း UWSA ဝ ကို အခုချိန်မှာ နိုင်ငံရေးကစားနိုင်လောက်တဲ့ အဆင့်ထိမရှိပါဘူး။ UWSA ဝ ရဲ့ နောက်မှာ တရုတ် ခေါင်းကိုင်ဖခင်ကြီးရှိနေတာဆိုတော့ စစ်ကောင်စီက အောက်ကနေဝင်ရမယ့် အဆင့်ပါ။ UWSA ဝ နဲ့ MNDAA တို့ကြား အပေးအယူ ရှိနေသလို စစ်ကောင်စီနဲ့ UWSA ဝ တို့ကြားမှာလည်း ညှိနှိုင်းတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ - တန်းယန်မြို့ကို MNDAA လက်အောက်ကို မကျရောက်အောင် UWSA ဝ တပ်ကို ကြိုတင်နေရာ ယူခိုင်း တာမျိုး၊ မိုင်းရယ်မြို့ကို SSPP တပ်တွေ ဝင်ရောက်နေရာယူတာတွေ ဒါတွေက စစ်ကောင်စီရဲ့ အပေးအယူတွေ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ စစ်ကောင်စီက အခုချိန်မှာ ဘေးကြပ်နံကျပ်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်ပေါ့လေ။ UWSA ဝ တပ်ဖွဲ့ကို ထိုး ကျွေးနေပြီးတော့ ရှမ်းမြောက်မှာတိုက်နေတဲ့ အဖွဲ့တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားခိုင်းပုံရပါတယ်။ 

မြောက်ပိုင်းမှာ ရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေကိုသာ UWSA ဝ ကကိုင်နိုင်ပြီးဆိုရင် တရုတ်ရဲ့ ဩဇာကတော့ ဒီနေ့ သို့မဟုတ် မနက်ဖြန် ကျရောက်လာမှာပဲ။ စစ်ကောင်စီကို ကြိုးကိုင်နိုင်ဖို့ တရုတ်က ကြိုးစားနေတာ အခုတော့ ဂျက်ခေါင်းကို တွေ့တော့တာပါပဲ။ တရုတ်က မြန်မာနိုင်ငံမငြိမ်သက်လေ ပိုကြိုက်လေပါပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီ မထွန်းကားလေ ပိုကြိုက်လေပါပဲ။ မျက်ဖြူဆိုက်လေ ဆရာကြိုက်လေပေါ့လေ။ မြန်မာနိုင်ငံကို တရုတ် ဩဇာအောက်မှာ ဖြစ်လာအောင် ကြိုးပမ်းလာတာအခုမှ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တရုတ်က အရင်တုန်းကဆိုရင် စစ်တပ်လောက်ကိုပဲ ဆက်ဆံတာတွေ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အခု ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းကစလို့ တရုတ်ဟာ တိုင်းရင်းသားတွေကိုပါ ကစားလာတာတွေ့ရပါတယ်။ 

စစ်ကောင်စီလည်း မြောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲတွေကြောင့် တော်တော်လေးကို အကျပ်ရိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီပွဲဟာ ဒီလောက်တင်မပြီးသေးပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ တရုတ်လိုချင်တဲ့အရာတွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အများကြီးရှိနေ ပါတယ်။ တရုတ်က မြန်မာနိုင်ငံကို “မြွေမသေ တုတ်မကျိုး” လုပ်ထားပြီး ဩဇာခံမဖြစ်ဖြစ်အောင် လုပ်‌နေပါ တယ်။ အခုလပိုင်းတွေအတွင်းမှာလည်း တရုတ်နဲ့ စစ်ကောင်စီ အပေးအယူတွေ လုပ်လာနေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ လားရှိုးမကျခင်အချိန်ထိပေါ့။ တရုတ်က သိန်းစိန်ကိုခေါ်လိုက်၊ စိုးဝင်းခေါ်လိုက်နဲ့ အမိန့်တွေ ပေးလိုက် ညွန်ကြားချက်တွေပေးလိုက်နဲ့သိပ်မကြာဘူး ကျောက်ဖြူက သဘာဝဓာတ်ငွေ့အတွက် တင်ဒါကို တရုတ် ကရသွားပါလေရော၊ နောက်ထပ် ဘာလုပ်သေးလဲဆိုတော့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို လုပ်ဖို့ စစ်ကောင်စီနိုင်ငံခြား ဝန်ကြီး သန်းဆွေကိုခေါ်ပါလေရော ဒီလိုနဲ့ စစ်ကောင်စီက ရှိတာအကုန် ချပေးနေရတော့တယ်။ ဒီလို ချပေးနေတဲ့ ကြားက လားရှိုးအသိမ်းခံလိုက်ရတယ်ပေါ့လေ။ မိုးကုတ်လည်း ပါသွားပုံရတယ်။ တရုတ်က ဒီတခါ စစ်ကောင်စီကို ပဲ ကိုင်ဖို့ကြိုးစားနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်တွေကိုပါ ကိုင်ဖို့ကြိုးစားနေတာ ဖြစ်တယ်။ တရုတ်က နောက်ကွယ်က လက်မဲကြီးလုပ်နေတဲ့အချိန်မှာ တော်လှန်ရေးတပ်တွေအနေနဲ့ ကိုယ်နေရာကိုယ် ရထားလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ သူတို့အတွက်ဆိုတော့ မဆိုးဘူး။ ဒါပေမယ့် တရုတ်က နှစ်ဖက်ခွထိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေ တယ်ဆိုတာ မြင်သာလာပါတယ်။

 တရုတ်ကတော့ ရွှေမြန်မာကို ဗလူးဆိုင်းတီးပြီး ရုပ်သေးပဲကရမလား၊ မောင်ရွှေရိုးပဲ ကခိုင်းမလားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ပြောနေစကားအတိုင်းပဲ ဗမာဇာတ်ကားဆိုရင် “ဇာတ်သိမ်းကြည့်စရာမလိုဘူး၊ အစကြည်ရုံနဲ့ တန်းသိတယ်” လို့ပဲ ပြောရမလားပဲ။ စစ်ကောင်စီက အခုချိန်မှာ က ရမယ်ဆိုရင်လည်း က မယ်၊ ပေးရမယ် ဆိုရင် လည်းပေးတယ် အဓိကတရုတ်ဖိအားနဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးရေချိန်တွေ၊ ကြွေးကြော်သံတွေ နိမ့်ကျသွား က အဓိက ဖြစ်တယ်။ ဒီလို တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးရေချိန်တွေ လျော့သွားမယ်ဆိုရင် စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်လည်း ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဥပမာ - တိုင်းရင်းသားတွေက ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ခွဲမထွက် ပါဘူးလို့ အာမခံပေးသလိုမျိုးပေါ့။ အဲ့ဒါဆို စစ်ကောင်စီအတွက်လည်း ပိုပြီးနေသာထိုင်သာဖြစ်ပြီး စစ်ရေးအရ ရှုံး ပေမယ့် အနိုင်ငံရေးအရတော့ ထွက်ပေါက်ဖြစ်လာနိုင်တာပေါ့။ 

 ဆိုတော့ တရုတ်ခေါင်းဆောင် တိန်းရှောင်ဖိန်ပြောခဲ့တဲ့ စကားတခွန်းရှိပါတယ်။ ကြောင်က ဖြူတာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ မဲတာပဲ ဖြစ်ဖြစ် အဓိက ကြွက်ကို ခုတ်တက်ဖို့ပဲလိုတယ်။ တရုတ်က သူ့အကျိုးစီးပွားအတွက် အလုပ်ဖြစ်မယ် ထင်ရင် မဟာဗျူဟာကျကျတော့ ရအောင်လုပ်မှာပဲ။ အဲ့ထဲမှာ ကြွက်ကိုခုတ်ပေးနိုင်တဲ့ အဖွဲ့တွေကတော့ ပါသွား မှာကတော့ ဗေဒင်တွက်ရင်တောင် ဆန်ကုန်နေအုံးမယ်။ တရုတ်နဲ့ပေါင်းကို ယုံလို့ပုံအပ်ခဲ့တဲ့ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ တောင် တော်သေးတယ် နိုင်ငံကိုရောင်းပြီး အကြွေးမဆပ်လိုက်ရတာကံကောင်းပါပဲ။

ဘင်္ဂလားဒေရှ့် ဆန္ဒပြမှု ပြင်းထန်နေ

 

ဘင်္ဂလားဒေရှ့် ဆန္ဒပြမှု ပြင်းထန်နေ

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်၊ ၂၄ ရက်

ဘင်္ဂလာဒေရှ့်ကျောင်းသားများ ဆန္ဒပြနေပုံ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ အစိုးရအလုပ်အကိုင်ခွဲတမ်းစနစ်ကို ဆန္ဒပြတဲ့ ကျေင်းသားတွေဟာဆိုရင် အခုဆိုရင် လူခြောက် ဦးထက်မနည်း သေးဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၄၀၀ ကျော်လောက် ဒဏ်ရရှိနေပါတယ်။ ဒီလိုဆန္ဒပြ အုံကြွမှုတွေကြောင့် ဘင်္ဂလာဒေရှ့် အစိုးရက တက္ကသိုလ်နဲ့ ကောလိပ်တွေကိုလည်း ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။

ဇူလိုင်လ (၁၆) ရက်နေ့ကတည်းက စတင်လာတဲ့ ကျောင်းသားတွေရဲ့ ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုဟာဆိုရင် တဖြေးဖြေးနဲ့ ပြင်းထန်လာနေပါတယ်။ ဒီဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတွေက ရော်ဘာတုတ်တွေ၊ မီးခိုးဗုံးတွေ၊ ရော်ဘာ ကျည်ဆံတွေနဲ့ ပစ်ခတ်ပြီး လူစုကွဲအောင် လုပ်နေပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံဟာဆိုရင် လူဦးရေ သန်း ၁၇၀ ရှိပြီး လူငယ် ၃၂ သန်းနီးပါးမှာ အလုပ်နှင့် ပညာသင်ကြား ခွင့်အတွက် လက်လှမ်းမီနိုင်မှု မရှိ ဖြစ်နေပါတယ်။ လူဦးရေများပြီး အလုပ်အကိုင် မရှိတာကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်တာတွေကို လျော့ချနိုင်ဖို့ တောင်းဆိုနေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘင်္ဂလားဒေရှ့် အစိုးရက ဒီအချက် တွေကို လစ်လျူရှုခဲ့ပါတယ်။

ဒီကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုမှာ သေဆုံးဒဏ်ရာ ရတာတွေရှိတဲ့အပြင်၊ ဖမ်းဆီးခံရတာတွေလည်းရှိနေပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေကို ကျောင်းပြင်ပကိုထွက်ခိုင်းပြီး လုံခြုံရေးတင်းကျပ်ထားပါတယ်။

 

ချင်းပြည်အရေးနှင့် ချင်းလူမျိုးများ၏ နိုင်ငံရေးကိစ္စတွေမှာ AA အနေဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို အမြန်ဆုံး ရပ်တန့်ဖို့ ချင်းပြည်ကောင်စီ (Chinland) ထုတ်ပြန်

 

ချင်းပြည်အရေးနှင့် ချင်းလူမျိုးများ၏ နိုင်ငံရေးကိစ္စတွေ မှာ AA အနေဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို အမြန်ဆုံး ရပ်တန့်ဖို့ ချင်းပြည်ကောင်စီ   (Chinland)  ထုတ်ပြန်

-------------

  ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်၊ ၂၀ ရက်

ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းမရှိကြောင်းနှင့် အာရက္ခတပ်တော် ( AA ) သည် ချင်းနယ်နိမိတ်ကိုကျူးကျော် ဝင်ရောက်လာခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွါခဲ့ကြောင်းကို ချင်းပြည်ကောင်စီ ( Chanland ) က ဇူလိုင်၊ (၁၉) ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ချင်းပြည်ကောင်စီ (Chinland) ၏ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်နေချိန်မှာ အခုလို  ချင်းပြည်အတွင်းသို့ အားကျူးကျော်နေသော ရန်သူမှန်သမျှတွန်းလှန်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရသည် ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် စစ်ကောင်စီကို အမြစ်ဖြတ်တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းရန် ရည်မှန်းချက်တူညီသော မည်သည့် အဖွဲ့ အစည်း၊ မည်သည့် လူမျိုး၊ မည်သည့်အစိုးရနှင့်မဆို လက်တွဲ၍ တိုက်ပွဲဝင်ရန် သန္နိဋ္ဌာန် ချထားကာ၊ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအစိုးရနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကူ အညီကိုလည်း လိုအပ်သလိုရယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

ချင်းပြည်နှင့် ချင်းအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေချိန်မှာ ချင်းလူမျိုးအကြားသွေးကွဲသွား စေမည့်လုပ်ရပ်မျိုးကို လုံးဝလက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်းကိုလည်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီတပ်ကို တိုက်ခိုက်နေသူအချင်းချင်းအကြား ချင်းပြည်အတွင်း ထိတွေ့ခိုက်မှု ဖြစ်ပွါးနေခြင်းသည် မလိုလားအပ်သည့် ပြသာနားများကိုဖြစ်စေကြောင်းကိုလည်း ထုတ်ပြန်ချက် မှာ ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။

ချင်းပြည်(Chinland)အစိုးရသည် ဘုံရန်သူဖြစ်သည့် စစ်ကောင်စီနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်နေချိန် တွင် အာရက္ခတပ်တော် (Arakan Army)အနေဖြင့် ချင်းပြည် (Chinland) နယ်နိမိတ်အတွင်း စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအရ ဝင်ရောက်ကျူးကျော်နေသဖြင့်  တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်းကြား မလိုလား အပ်သည့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်နေသည့်အတွက် လွန်စွာစိတ်မကောင်းဖြစ်ရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ယခုလို အချင်းချင်းထိတွေ့မှုဖြစ်ခြင်းသည် ချင်းသမိုင်းတွင်း အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ရခိုင်တွင် စစ်ကောင်စီမှအရပ်သား ၄၀ ကျော်ကိုအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ၊ ၁

ရခိုင်ပြည်၊ စစ်တွေမြို့၊ ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ၊ ၃၀ ရက်နေ့က ဒေသခံ အရပ်သား ၂၀၀ ခန့်ကို စစ်ကောင်စီတပ် ခလရ (၂၀) တပ်ရင်းမှ ဖွဲ့ဝင်အင်းအား ၁၀၀ ခန့် ဗျိုင်းဖြူရွာ၏ အရှေ့ဖက်ရွာထဲရှိ ရေကန်ကြီး အနီးသို့ လက်ပြန်တုတ်ပြီး ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါသည်။

ထိုဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရသော ဒေသခံအရပ်သား ၂၀၀ ကို နေပူထဲတွင် လက်ပြန်ကြိုးတုတ်ထားပြီး သေနတ်ဒင်ဖြင့် ရိုက်နှက်ကာ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ မေလ၊ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အရပ်သား ၂၀၀ ထဲမှ ၄၀ ကျော်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်သတ်လိုက်သည့်အပြင် အမျိုးသမီး ၃ ဦးကိုလည်း မုဒိန်းကျင့်သတ်ဖြတ်လိုက်သည်ဟု ဒေသခံများထံမှ သိရှိရပါသည်။

“အဲ့ဒီနေ့က စစ်ကားတွေနဲ့ စစ်သားတွေ အများကြီးရောက်လာတယ်။ ပြီးတော့ လူ ၂၀၀ လောက်ကို ဖမ်းခေါ် သွားတယ်။နောက်တနေ့တော့ လူအယောက် ၄၀ လောက်ကို ပစ်သတ်လိုက်တယ် အခုကျွန်တော်တို့လည်း ရွာထဲမှာ မနေရဲလို့ တိမ်းရှောင်နေရတယ်” ဟု အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဒေသခံတဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသူများမှာ ဦးကျော်ဆန်းဦး (ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်)၊ ဦးကျော်သိန်း (ဗျိုင်းဖြူရွာ ၊အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်)၊ ဦးကုလားအောင် (ဗျိုင်းဖြူရွာ၊အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်)၊ ဦးဖိုးသန်းစိန် (ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ဆက်ရိုးကျအရှေ့)၊ ဦးချဘုကောင် (ဗျိုင်းဖြူရွာ ၊ဆက်ရိုးကျအရှေ့) ဦးဘောက်သာ၏ သား( ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ဆက်ရိုးကျအရှေ့)၊ ကိုကိုမောင် (အသက် ၃၀ ကျော်)၊ ခင်မောင်အေး (အသက် ၃၆ )၊ကိုမောင်သန်း (အသက် ၂၉ )၊ ဦးကျော်နိုင် (အသက် ၄၂ )၊ ကိုမောင်ချီး (အသက် ၂၂ )၊ ရဲကျော် (အသက် ၂၁ )၊ ကိုအောင်နိုင်ဌေး (အသက် ၃၁)၊ ဦးဇော်မင်းထွန်း (အသက် ၄၀ ကျော်)၊ ဦးမောင်လှဦး (အသက် ၄၀ ကျော်)၊ ဦးသားချေ (အသက် ၃၀ ကျော်)၊ ဦးမြင့်ချေ (အသက် ၃၆)၊ ကိုဦးမောင်ဆန်း (အသက် ၂၆)၊ မောင်လှယေ (အသက် ၃၂)၊ မောင်ထွီး (အသက် ၂၂) ၊ ကိုမောင်လုံးချေ (အသက် ၄၀ )၊ ဦးဦးကျော်နိုင် (အသက် ၄၀ ကျော်)၊ဦးမောင်သိန်းထွန်း (အသက် ၅၀ ကျော်)၊ ဦးမောင်စံသား (အသက် ၆၀)၊ ဦးကျန်သာထွန်း (အသက် ၇၀)၊ဘုမောင် (အသက် ၁၈)၊ ဦးသန်းဌေးမောင် (အသက် ၄၀ ကျော်)၊ ဦးဖားချေ (အသက် ၅၀ ကျော်)၊ကိုကိုအောင် (အသက် ၃၆ )၊ ကိုအောင်သူချေ (အသက် ၂၉ )၊ မောင်ဖြိုးဖြိုးနိုင် (ဘ)ဦးမောင်သိန်းထွန်း (အသက် ၁၅)၊ ဦးဇော်ထွန်းနိုင် (အသက် ၃၅ )၊ ဦးကျော်လှ၊ ဦးကျော်ဝင်း၊ ဦးကုလားကြီး၊ ဦးကုလားချေ၊ ဦးမျိုးချေ၊ ဦးမျိုးသိန်းထွန်း၊ ဒေါ်ဦးခင်မြ၊ ဒေါ်မသန်းနု တို့ ကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ် ခံခဲ့ရပါသည်။

ယခု သေဆုံးသွားသည့်စာရင်းသည် ဇွန်လ၊ ၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးပြုစုထားသည့် စာရင်းဖြစ်ပါသည်။အခြား အမည်မသိရသေးများကို ဆတ်လက်၍စုံစမ်းလျက်ရှိပါသည်။

AA က စစ်တွေမြို့ ကို မထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် မြို့အဝင်၊ အထွက် လမ်းများအားလုံးကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ က ပိတ်ဆို့ထားပြီး မြို့ထဲတွင်လည်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ နေ့စဉ် ကင်းလှည့်နေသည်ဟု သိရှိရပါသည်။